وضعیت مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه در زمان تخلیه املاک تجاری به جهت نیاز شخصی مالک

دسته: نقد، نظر و تحلیل
بدون دیدگاه
چهارشنبه - 6 اردیبهشت 1396


وضعیت مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه در زمان تخلیه املاک تجاری به جهت نیاز شخصی مالک

وضعیت مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه در زمان تخلیه املاک تجاری به جهت نیاز شخصی مالک

(نشست قضایی قضات تجدید نظر دادگستری آذربایجان شرقی)

پرسش : موجر دادخواستی بطرفیت مستاجر صاحب سرقفلی بخواسته تخلیه یک باب مغازه به جهت نیاز شخصی تقدیم نموده است با محرز شدن نیاز شخصی ،نحوه اقدام دادگاه در تعیین سرقفلی و حق کسب و پیشه چگونه خواهد بود. ؟آیا یک مبلغ با رعایت مبلغ سرقفلی و حق کسب و پیشه تعیین خواهد شد یا اینکه هر کدام بصورت مستقل یعنی سرقفلی به قیمت روز و حق کسب و پیشه نیز مستقلاً بدون

ملاحظه سرقفلی یا فقط یکی از این دو مورد حکم قرار خواهد گرفت؟

پاسخ:

نظر اکثریّت : سرقفلی و حق کسب و پیشه یا تجارت دو مقوله جدا و مستقل از همدیگر و ماهیتاً نیز متفاوتند.سرقفلی ریشه فقهی و منشا قراردادی دارد و ساقط نمی شود و دلیلی هم برای سقوط آن نداریم ولی حق کسب و پیشه یا تجارت منشا قانونی داشته و بعد از قرارداد به مرور زمان به جهت کسب ایجاد می شود.سرقفلی مالی است که مستاجر در زمان اجاره به موجر پرداخت و در زمان تخلیه نیز باید به قیمت روز به صاحب سرقفلی پرداخت شود و به حق کسب و پیشه ارتباطی ندارد. قانونگذار در قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال 1376 نیز صریحاً حق سرقفلی را تایید و تکلیف نموده که بر اساس قیمت روز پرداخت شود بنابراین در صورت مطالبه سرقفلی از ناحیه صاحب حق با تقدیم دادخواست،علاوه بر حق کسب و پیشه که نیاز به دادخواست ندارد دادگاه باید به هر دو موضوع)سرقفلی و حق کسب و پیشه(مستقل از همدیگر رای صادر نماید و سرقفلی قابل اسقاط نبوده و دلیلی نیز برای سقوط آن وجود ندارد.

نظر اقلّیت : در فرض سوال اجاره مشمول قانون روابط موجر و مستاجر سال 56 بوده و در قاانون مذکور نیز قانونگذار از سرقفلی صحبتی ننموده است و در قانون سال 76 نیز حق کسب و پیشه وجود ندارد.با توجه به 1-رویه قضایی محاکم و شعب محترم دیوان عالی کشور 2- رأی شماره 35/52/38 مورخ 28/01/1385 شعبه محترم 38 دیو ان عالی کشور که در قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 حق سرقفلی برای مستأجر شناخته نشده وآنچه مورد تأیید قانونکذار قرار گرفته، حق کسب و پیشه و یا تجارت است 3- دادنامه شماره 239 مورخه 26/04/1373 شعبه محترم نهم دیوان عالی کشور که حق کسب و پیشه و سرقفلی عنوان واحد دارند و تفکیک سرقفلی از حق کسب و پیشه یا تجارت قانونا صحیح به نظر نمی رسد و به مستاجر متخلف حق حق سرقفلی و کسب و پیشه تعلق نمی گیرد 4- 0-نظر شماره 11679- 23/10/71 , 1452/7- 12/03/87 اداره حقوقی دادگستری که مستاجر علاوه بر مبلغی که کارشناس یا کارشناسان به عنوان حق کسب و پیشه یا تجارت تعیین کرده و مورد صدور حکم قطعی قرار گرفته ،برابر قانون مستحق دریافت وجه دیگری نیست اعم از اینکه در طول رابطه استیجاری وجهی بنام سرقفلی پرداخت کرده باشد یا خیر،دادگاه باید بر طبق قانون روابط موجر و مستاجر سال 61 فقط به حق کسب و پیشه نیز یکای از معیارها و مولفه ها که همان سرقفلی پرداختی است مورد عنایت و توجه قرار می گیرد.اگر هر کدام از سرقفلی و حق کسب و پیشه بصورت مستقل مورد حکم قرار گیرد از قیمت خود مغازه بالا بوده و ظلم بر مالک بوده و خلاف اصل انصاف و عدالت خواهد بود.

منبع:نشست های قضا یی دادگاههای تجدید نظر استان آذربایجان شرقی


نوشته شده توسط:صادق کاخکی - 11476 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: ۱۵۷
برچسب ها:
دیدگاه ها

تصویر امنیتی را وارد کنید *