فروش ملک در رهن بانک کلاه‌برداری است؟

دسته: حقوق همگانی
بدون دیدگاه
چهارشنبه - 3 آذر 1395


فروش ملک در رهن بانک کلاه‌برداری است؟

فروش ملک در رهن بانک کلاهبرداری است؟

735829509

یکی از سؤالهای رایج هنگام خریدوفروش املاک این است که آیا فروش ملک در رهن بانک مصداق فروش مال غیر و کلاه‌برداری است یا خیر؟

با توجه به ماده 793 قانون مدنی و متون فقهی در خصوص عقد رهن چنین استنباط می‌شود که رهن موجب خروج ملک در رهن از مالکیت رهن دهنده (راهن) نمی‌شود و فقط برای رهن کننده (مرتهن) نسبت به مال رهنی حق عینی و حق تقدم ایجاد می‌کند که می‌تواند از محل فروش مال رهنی طلب خود را استیفا کند.

ازاین‌رو فروش ملک در رهن، فروش مال غیر محسوب نمی‌شود زیرا رکن اصلی جرم فروش مال غیر، فروش بدون مجوز قانونی است که در ماده یک قانون مربوط به انتقال مال غیر در آن یادشده است این ماده بیان می‌دارد: «کسی که مال غیر را با علم به اینکه مال غیراست به نحوی از انحا عیناً یا منفعتاً بدون مجوز قانونی به دیگری منتقل کند کلاه‌بردار محسوب و…» بنابراین اگرچه با عقد رهن از اختیار مالک برای تصرف در عین مال (عین مرهونه) در رهن کاسته می‌شود ولی حق مالکیت او از بین نمی‌رود و رهن دهنده (راهن) همچنان مالک عین ملک (عین مرهونه) در رهن است. دیوان عالی کشور نیز در رأی شماره 1796 مورخ 9/6/1311 با صراحت اعلام کرده «انتقال عین ملک در رهن توسط مالک به دلیل تعلق مال به وی مشمول ماده یک مربوط به انتقال مال غیر نمی‌‌شود.»

البته باید توجه داشت فروش ملک در رهن از مصادیق ماده یک قانون مجازات مرتکبان ارتشا، اختلاس و کلاه‌برداری نیز محسوب نمی‌شود زیرا برای تحقق فعل مادی این جرم «توسل به وسایل متقلبانه» ضروری است و باید مقدم بر تحصیل مال باشد. هیأت عمومی دیوان عالی کشور نیز در رأی اصراری شماره 28 مورخ 16/8/1374 چنین نظر داده: «در کلاه‌برداری توسل به‌وسیله متقلبانه باید مقدم بر به دست آوردن مال غیر باشد…»

بنابراین صرف ذکر نشدن در رهن بودن ملک مذکور در مبایعه‌نامه یا توافقنامه (فعل منفی) موجب تحقق رکن مادی جرم کلاه‌برداری نمی‌شود. به‌عبارت‌دیگر مکتوم داشتن یک موضوع از مصادیق کلاه‌برداری نمی‌تواند باشد یعنی فعل منفی یا سکوت کلاه‌برداری نیست.

ترک فعل نیز هرچند توأم با سوءنیت باشد و موجب اغفال دیگری شود عنصر مادی کلاه‌برداری نیست و عنصر مادی آن فعل مثبت است؛ بنابراین حتی با آگاهی خریدار از موضوع رهن بعد از خرید ملک مذکور خریدار فقط می‌‌تواند با دادخواست حقوقی به حقوق ادعایی‌اش دست پیدا کند.

منبع: روزنامه ایران


نوشته شده توسط:صادق کاخکی - 11476 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: ۳۷۳
برچسب ها:
دیدگاه ها

تصویر امنیتی را وارد کنید *