حقوق و تکالیف
 دوران نامزدی

دسته: حقوق همگانی
بدون دیدگاه
جمعه - 5 آذر 1395


حقوق و تکالیف
 دوران نامزدی

حقوق و تکالیف
 دوران نامزدی

نکاح

دوران نامزدی هیچ منع قانونی و شرعی ندارد و برای آشنایی و محکم کردن پایه‌های زندگی ضروری به‌نظر می‌رسد اما این احتمال که طرفین به جمع‌بندی مشترکی نرسند، وجود دارد که در این‌صورت، در قبال یکدیگر از حقوق و تکالیفی برخوردارند.
آشنایی خانواده‌ها برای ازدواج فرزندان، از آن رویدادهایی است که نیاز به آگاهیهای حقوقی دارد. باورهای غلط و بی‌اطلاعی از قلمرو حقوقی روابط، منجر به اختلاف و گاه طرح شکایتهایی می‌شود که حتی ممکن است از همان مراحل ابتدایی آشنایی و خواستگاری آغاز شود.
عقد نکاح موقت و دائم، مهر، نفقه، حضانت و سایر وقایع حقوقی، دارای اثراتی است که بی‌اطلاعی خانواده‌ها، زمینه دردسرهای بزرگ و حضور در دادگاهها را فراهم می‌کند.
دوران نامزدی که با هدف آشنایی بیشتر طرفین در نظر گرفته می‌شود، هر یک، دیگری را برای تشکیل زندگی آرام و تفاهم‌آمیز محک می‌زند. خانواده‌های متشرع با محرم کردن دختر و پسر، شرایط این آشنایی را در محیطی مناسب‌تر فراهم می‌کنند.
هر چند این دوران هیچ منع اخلاقی، قانونی و شرعی ندارد و برای آشنایی و محکم کردن پایه‌های زندگی مشترک ضروری به نظر می‌رسد اما این احتمال که طرفین در این دوره به جمع‌بندی مشترکی نرسند، وجود دارد و هر یک از آنها یا هر دو از ازدواج انصراف می‌دهند. در این صورت، در قبال یکدیگر از حقوق و تکالیفی برخوردارند.
صیغه محرمیت یا نکاح موقت؟
همانطور که گفته شد، در بسیاری از موارد بعد از خواستگاری، خانواده دختر با اجرای صیغه محرمیت تلاش می‌کنند روابط دختر و پسر در چارچوب شرع قرار گیرد، درحالی‌که این اصطلاح عرفی بوده و در قانون همان نکاح موقت نامیده می‌شود.
بسیاری از خانواده‌های متشرع، بدون اطلاع از اثرات حقوقی محرمیت که در قانون همان نکاح موقت خوانده می‌شود، ناخواسته با مشکلاتی روبرو می‌شوند.
خانواده‌ها برای نکاح موقت، مبلغ ناچیزی برای مهریه تعیین می‌کنند که با پایان یافتن دوره محرمیت، طرفین می‌توانند برای نکاح دائم اقدام کنند. مشکل از آنجا آغاز می‌شود که مرد به دلایلی با جاری شدن نکاح دائم مخالفت می‌کند. با این امتناع، خانواده دختر متضرر شده و با دریافت مهر ناچیز، دختر به خانه پدر برمی‌گردد. چه‌بسا در طول مدت نکاح موقت، زوجیت نیز واقع می‌شود.
شکل دوم این خسارت زمانی است که خانواده دختر با دریافت مهر اصلی، با نکاح موقت موافقت می‌کند. در این‌صورت نیز اگر دختر از نکاح دایم امتناع ورزد، ضرر متوجه مرد خواهد شد و در مقابل مدت محدود این نکاح موقت، مرد متقبل پرداخت مهر سنگین خواهد شد.
این شرایط احتمالی برای هر دو طرف نکاح قابل وقوع است و از نظر قانونی نیز نمی‌توان هیچ یک را ملزم به نکاح دائم کرد. بنابراین خانواده‌ها باید بدانند صیغه محرمیت اصطلاح عرفی است در حالیکه قوانین نکاح موقت بر آن حاکم است و باید با تعهدات این نکاح و اثرات حقوقی آن آشنا باشند.
وعده قبل از عقد نکاح، تعهد ایجاد نمی‌کند
‏ در خواستگاری، توافق پسر و دختر و یا خانواده‌های دو طرف درباره زناشویی آتی ایجاد تعهد و رابطه زناشویی نمی‌کند، زیرا طبق ماده 1035 قانون مدنی وعده ازدواج، ایجاد علقه زوجیت نمی‌کند، اگرچه تمام یا قسمتی از مهریه که بین طرفین برای موقع ازدواج مقرر‌ شده است، پرداخته شده باشد. بنابراین هر یک از زن و مرد، مادام که عقد نکاح جاری نشده است، می‌تواند از وصلت امتناع کند و طرف دیگر نمی‌تواند به هیچ‌وجه، او را مجبور به ازدواج یا از جهت صرف امتناع از وصلت، مطالبه خسارتی کند. بنابراین نامزدی قراردادی جایز است. قراردادی که طرفین می‌توانند آن را فسخ کنند و تا زمانی که عقد ازدواج منعقد نشده است نمی‌توان دو طرف را ملزم به زندگی زناشویی دانست و وعده‌هایی که عرفا در مراسم بله برون بین خانواده‌ها تبادل می‌شود، ارزش سند رسمی ندارد.
پس گرفتن هدایا
زن و مرد برای استحکام روابط عاطفی در دوران نامزدی، برای یکدیگر هدایایی تهیه می‌کنند که عرف نیکویی است. اما در شرایطی که آشنایی به ازدواج منتهی نشود، طرفین برای تبادل این هدایا ممکن است با مشکلاتی مواجه شوند.
ماده1037 و 1038 قانون مدنی در این مورد می‌گوید اگر عین هدایا موجود باشد درصورت به هم خوردن نامزدی، می‌تواند آن را استرداد کند چرا که با به هم خوردن وصلت، علت هدیه هم از بین رفته است. در مورد هدایای تلف شده دو فرض قابل تصور است.
اگر هدیه از اشیاء مصرف شدنی باشد یعنی چیزهایی که عادتا نگه داشته نمی‌شود مانند موادغذایی، عطر و مانند آن، هدیه دهنده حق مطالبه قیمت را ندارد.
اما اگر از اموال مصرف نشدنی باشد مانند ساعت، پارچه و امثال آن، هدیه دهنده می‌تواند مطالبه قیمت کند؛ مگر هدیه بدون تقصیر گیرنده تلف شده باشد. تقصیر شامل تعدی و تفریط می‌شود و تشخیص آن با عرف است یا موردی که به هم خوردن نامزدی ناشی از فوت یکی از نامزدها باشد.
در موردی که یکی از طرفین، نامزدی را بدون علت موجه بهم زده باشد، هدیه دهنده می‌تواند از او مطالبه خسارت کند.
منبع: خبرگزاری تسنیم

نوشته شده توسط:صادق کاخکی - 11476 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: ۱۶۹
برچسب ها:
دیدگاه ها

تصویر امنیتی را وارد کنید *